Sözleşmesiz şeker pancarı ekimi yasaklanıyor

TBMM Komisyonu’nda kabul edilen yeni düzenleme ile şeker pancarı üretimi sözleşmeli modele geçiyor, üretim sürecinde denetim ve şeffaflık artırılıyor Şeker pancarı üretimine ilişkin kapsamlı değişiklikler içeren kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu’nda kabul edildi. Tarım ve ormancılık alanında önemli düzenlemeler öngören teklifin yürürlüğe girmesiyle birlikte, şeker pancarı üretiminde daha planlı, denetlenebilir ve sürdürülebilir bir üretim modeline geçilmesi hedefleniyor.   Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Karaman Ziraat Odası Başkanı Mehmet Bayram, yeni düzenlemenin üretim süreçlerini disipline eden, üretici haklarını koruyan ve piyasa dengesini güçlendiren önemli adımlar içerdiğini belirtti. Bayram, özellikle sözleşmeli üretim modelinin zorunlu hale getirilmesinin sektörde önemli bir dönüşüm yaratacağını ifade etti.   Sözleşmesiz şeker pancarı ekimi yasaklanıyor Kabul edilen düzenlemeye göre, artık şeker pancarı üretimi sözleşmeli sistem üzerinden yürütülecek. Bu kapsamda üreticiler, şeker fabrikaları ile sözleşme yapmadan pancar ekimi gerçekleştiremeyecek. Uygulamanın temel amacı, üretim sürecinin kontrol altına alınması, arz ve talep dengesinin korunması ve üreticilerin ekonomik açıdan daha güvenli bir yapıya kavuşması olarak değerlendiriliyor.   Bayram, sözleşmeli üretim modelinin hem üretim planlamasını kolaylaştıracağını hem de sektörde yaşanan fiyat ve alım belirsizliklerini azaltacağını ifade ediyor.   Alım fiyatları mutabakatla belirlenecek Yeni düzenleme kapsamında şeker pancarı alım fiyatlarının belirlenme sürecinde de değişikliğe gidiliyor. Buna göre, her yıl pancar alım fiyatları; şeker fabrikası işleten gerçek ve tüzel kişiler ile üreticiler ve üretici temsilcileri arasında yapılacak mutabakat sonucu belirlenecek. Bu model ile üreticilerin fiyat belirleme sürecine doğrudan katılımının sağlanması ve piyasa koşullarına daha uygun fiyat mekanizmasının oluşturulması hedefleniyor. Uzmanlar, bu uygulamanın üreticilerin pazarlık gücünü artıracağını ve sektörde daha dengeli bir fiyat yapısı oluşturacağını değerlendiriyor.   Pancar tesliminde şeffaflık artırılacak Düzenleme ile birlikte pancar teslimi sırasında yapılan fire tespiti ve polarizasyon analizlerinde şeffaflığın artırılması amacıyla yeni bir uygulama devreye alınıyor. Buna göre, üreticileri temsilen mahalli pancar kooperatifleri veya ziraat odalarından bir gözlemcinin analiz sürecine katılması zorunlu hale getiriliyor. Bu uygulamanın, üreticiler ile fabrikalar arasında yaşanabilecek anlaşmazlıkların önüne geçilmesi ve güven ortamının güçlendirilmesi açısından önemli bir adım olduğu değerlendiriliyor.   Ekim alanları bakanlık tarafından belirlenecek Yeni düzenleme kapsamında şeker pancarı üretimi yalnızca Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından belirlenen ekim alanlarında yapılabilecek. Bakanlık, gerekli gördüğü durumlarda ekim alanlarını yeniden düzenleyebilecek ve üretim planlamasını ülke genelinde daha etkin şekilde yönetebilecek. Ayrıca şirketlerin ihtiyaç duydukları pancarı sözleşmeli üretim yoluyla temin etmesi esas olacak. Ancak zorunlu durumlarda, Bakanlık izni ile belirlenen ekim alanları dışından da pancar alımı yapılabilecek.   Tüm süreç bakanlık denetimine tabi olacak Düzenlemeyle birlikte şeker pancarının ekiminden fabrikaya teslimine kadar olan tüm üretim zinciri Tarım ve Orman Bakanlığı denetimine tabi olacak. Bu kapsamda üretim, taşıma, teslim ve analiz süreçleri daha sıkı kontrol altında tutulacak. Şeker satış fiyatlarının ise mevcut uygulamada olduğu gibi serbest piyasa koşulları çerçevesinde, şeker fabrikası işleten gerçek ve tüzel kişiler tarafından belirlenmeye devam edeceği bildirildi.   Kurallara uymayanlara idari yaptırım uygulanacak Yeni düzenleme kapsamında kurallara aykırı hareket eden üretici ve şirketlere yönelik idari yaptırımlar da açık şekilde tanımlandı. Buna göre, sözleşmesiz pancar ekimi yapan üreticilere idari para cezası uygulanacak. İzinsiz şekilde pancar temin eden şirketlere ise A kotası üzerinden hesaplanan oranlarda ceza verilecek. Şirketlere yönelik yaptırımların 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilirken, düzenlemenin sektör genelinde disiplinli üretim anlayışını güçlendirmesi bekleniyor.