Günümüzde yaşanan sorunlar

Hutbenin girişinde, Hz. Peygamber’in (s.a.s) bir sahabiye ticarette doğruluk ve dürüstlük tavsiyesinde bulunduğu hadis-i şerife yer verildi. Peygamberimizin, “Bir şey alacaksan malın gerçek fiyatını söyle. İster versinler ister vermesinler. Bir şey satacaksan da onun gerçek fiyatını söyle. İster alsınlar ister almasınlar” buyurduğu hatırlatıldı. Hutbede, İslam’ın ticarette helal-haram hassasiyetine büyük önem verdiği vurgulandı. Kur’an-ı Kerim’de yer alan “Tartıyı adaletle yapın, teraziyi eksik tutmayın” ayetinin ticaretteki ölçü ve tartıya adaleti hâkim kılmayı emrettiği ifade edildi. Hutbede, doğruluk ve dürüstlüğü esas almanın, yalan ve hileye tevessül etmemenin müminin temel ahlakı olması gerektiği belirtildi. Hutbede, Hz. Peygamber’in (s.a.s) nübüvvetten önce de “Muhammedü’l-Emîn”, yani güvenilir Muhammed olarak tanındığı aktarıldı. Helal kazanca teşvik eden, tembelliği ve dilenciliği hoş görmeyen Peygamberimizin, ticarette terazisine hile karıştıranları, diline yalan bulaştıranları ve kazancına haram katanları cehennem azabıyla uyardığı hatırlatıldı. Hutbenin devamında, Peygamberimizin “Öyle bir zaman gelecek ki, kişi, malını helâlden mi yoksa haramdan mı elde ettiğine bakmayacak” sözlerinin günümüzdeki ticaret hayatını yansıttığı ifade edildi. Hutbede; ürünleri olduğundan farklı göstermek, karaborsacılık, tefecilik, stokçuluk, sözünde durmamak, fırsatçılık yapmak gibi davranışların kul hakkı ve haram olduğu vurgulandı. Hutbede ayrıca, ticaret ahlakının Türk-İslam geleneğinde Ahilik teşkilatıyla yaşatıldığına dikkat çekildi. Ahiliğin, alın teri ile helal kazancı buluşturan, ticareti ahlaki değerlerle yoğuran bir gönül kurumu olduğu belirtildi. Hutbe, Hz. Peygamber’in şu müjdesiyle son buldu: “Dürüst ve güvenilir tüccar, mahşerde peygamberler, sıddîklar ve şehitlerle beraberdir.”